fo-FO Kringvarp Føroya https://kvf.fo/ljod/sending/tidarrak false Hvørji rák mynda føroyska samfelagið og heimin í dag, og hvat merkir tað fyri samfelagið og hin einstaka? Í fimm sendingum viðgera og umrøða vit nøkur tíðarrák, sum onkursvegna eyðkenna okkara samtíð. Og evnini eru rættuliga ymisk. Gunnar Nolsøe leggur til rættis. Hvørji rák mynda føroyska samfelagið og heimin í dag, og hvat merkir tað fyri samfelagið og hin einstaka? Í fimm sendingum viðgera og umrøða vit nøkur tíðarrák, sum onkursvegna eyðkenna okkara samtíð. Og evnini eru rættuliga ymisk. Gunnar Nolsøe leggur til rættis. All rights reserved. Kringvarp Føroya kt@kringvarp.fo Hvørji rák mynda føroyska samfelagið og heimin í dag, og hvat merkir tað fyri samfelagið og hin einstaka? Í fimm sendingum viðgera og umrøða vit nøkur tíðarrák, sum onkursvegna eyðkenna okkara samtíð. Og evnini eru rættuliga ymisk. Gunnar Nolsøe leggur til rættis. 00:52:20 false Kringvarp Føroya Tue, 26 Nov 2024 17:41:00 GMT Hvørji krøv og vánir hava ættarliðini X, Y og Z, tá talan er um arbeiðsmarknaðin? Durita Fagradal Augustinussen hevur í samband við sína master útbúgving í politikki og umsiting á søgu- og samfelagsdeildini á Fróðskaparsetri Føroya gjørt eina ritgerð um arbeiðsvirði hjá ættarliðunum X, Y og Z, og har støðið er upplýsingar frá 2.479 fólkum, ið hava luttikið í einari stórari spurnarkanning. Eisini skifta vit orð við Poulu Michelsen, ið er nevndarforkvinna í fyritøkuni PM, sum varð stovnað í 1974, og sum í dag telur 180 starvsfólk. Eitt nú spyrja vit Poulu, um hvat, ið PM ger fyri at fáa fatur á yngri starvsfólkum. Ein týðandi krumtappur í føroyska samfelagnum er orkufelagið SEV, sum telur ein breiðan starvsfólkahóp. Vit tosa við Bergtóru Høgnadóttir, ið er HR-leiðari hjá SEV, og spyrja hana um millum annað hvat, ið ung, sum søkja starv hjá SEV, leggja dent á. Yvirlit yvir ættarliðini: The Greatest Generation, ið eisini verður nevnd G.I. Generation og Seinri heimsbardagi ættarliðið, eru tey, sum eru fødd ímillum 1901 og 1927. Millumkrígsættarliðið ella The Silent Generation eru tey, sum eru fødd millum 1928 og 1945. Baby Boom ættarliðið eru tey, sum eru fødd millum 1946 og 1964. X-ættarliðið eru tey, sum eru fødd millum 1965 og 1980. Millennials ella Y-ættarliðið eru tey, sum eru fødd millum 1981 og 1996. Z-ættarliðið eru tey, sum eru fødd millum 1997 og umleið 2012. Og Alpha-ættarliðið eru tey, sum eru og verða fødd millum 2012 og 2025.   d39707bb-9a18-4bad-b068-9582d230b380 810510 00:34:50 false Kringvarp Føroya Thu, 21 Nov 2024 12:30:00 GMT Tað eru bæði fyrimunir og vansar við talgildum deytingtænastum sum Tinder, sigur Bjørt Lind, ið er útbúgvin sálarfrøðingur og sexologur. Tað góða er at tað gerst lættari at møta onkrum, og tað kann skunda undir hetta at finna ein partnara. Men samstundis er tað ein vansi at tú eisini kanst verða snýtt ella sáraður. Og um tú sveipar og sveipar og onki eydnast, kann hetta ávirka bæði sjálvsfatan og sjálvsálit skeiva vegin. Men yvirhøvir haldi eg at tað at hava hendan online møguleikan er bara eitt eykating í tí at finna ein partnara. Deyting er eisini eitt rættuliga nýtt fyribrygdi í Føroyum. Og kanska er tað tí, at øll kenna øll í Føroyum og tí er føroyski deytingmarknaðurin øðrvísi enn uttanlands. Hevur tú verið á einari miseydnaðari deyt, er ikki óhugsandi at tú møtir viðkomandi aftur seinri - og tað hendur ikki í sama mun uttanlands. At deyting er eitt lutfalsliga nýtt fyribrigdi í Føroyum sæst eisini aftur málsliga, tí vit hava ikki nakað rættuligt orð fyri at deyta. Har er kortini eitt orð, sum Bjørt Lind dámar sera væl, hóast tað ikki er júst tað sama, og tað er at fjasast, sum Bjørt heldur vera onkustaðni millum tað at deyta og at ganga saman. Í Føroyum verða deyting-appir eisini brúktar, soleiðis at tú fær eitt yvirlit yvir hvørji fólk eru tøk á marknaðinum, og møtur tú onkran teirra í býnum, veitst tú at tú kanst royna eftir viðkomandi. Úrvalið av deytingheimasíðum og deytingappum er rættuliga fjølbroytt, sigur Bjørt. Umframt appir sum Tinder, Happn, Bumble, Hinge, OkCupid, Badoo, Match.com, EliteSingles og Grindr finnast nógvar appir, sum venda sær til serligar málbólkar, sum eitt nú samkynd, um tú er trúgvandi ella ikki, og um tú hevur kelidjór ella ikki fyri bara at tríva í rúgvuna. Í samrøðuni verður eisini nomið við eitt nú hvat er ein góð vangamynd á netinum, hvussu er við romantiska partinum, tá tú møtist á netinum, um hvønn týdning deyting-appir kunnu hava fyri javnstøðu, og í hvønn mun koronafarsóttin kann hava broytt deytingmynstrið á netinum. Samrøðan við Bjørt Lind er gjørd í samband við stuttrøðina Tíðarrák, ið kann hoyrast her! 97ec992a-5f8c-4c1e-94fb-21afe9bc6e10 810510 01:05:09 false Kringvarp Føroya Mon, 18 Nov 2024 12:30:00 GMT Í 2017 funnu Helena Rebensdorff Heinesen, ið óiva er betri kend sum sangarinnan, tónleikarin og sangskrivarin Brimheim, og Lorri Lin, ið er frá New York, saman umvegis Tinder. Um hetta mundi gekk Brimheim á musikkonservatoriunum í Keypmannahavn, meðan Lorri var skiftisnæmingur á Copenhagen Business School. Og júst hetta at Lorri gekk á CBS fekk Brimheim at hugsa at hon kanska ikki júst var typan, ið hon vanliga hevði farið á deyt við. Men har var eitt hvørt, sum fangaði, sveipað varð rætta vegin og so møttust tær tann 20. mars, ið var eina viku seinri. Og løtuna tær møttust minnist Brimheim sera væl. Lorri hevði skotið upp at tær skuldi møtast á einari ginbarr, og Brimheim, sum tá var lesandi, hugsaði at hetta verður dýrt - og typiskt CBS. Hetta kvøldið oysti tað niður, og tá Brimheim kom til barrina, var hon stongd. Tær møttust kortini uttanfyri í øllum regninum, og Brimheim hugsaði beinanvegin at hendan kvinnan og hendan kemiin er nakað heilt serligt. Lorri sigur sjálv at hon var rættuliga fjálturstungin og at hon var komin á staðið einar tveir tímar frammanundan, tí hon ikki hevði tær stóru royndirnar við deyting. Um hvat, ið tað var, sum gjørdi at hon forelskaði seg í Brimheim, sigur Lorri millum annað at tað er ein bæði lættur og stórur spurningurin at svara uppá, tí har er so nógv, ið tú gerst góður við. Brimheim er forvitin og opin, og so fer hon eisini væl við teimum, ið ikki eri farin so væl við henni. Hon hevur allar teir góðu eginleikarnar, ið tú kanst hugsa tær, sigur Lorri. Um orsøkina til at hon fór á Tinder, sigur Lorri at tað var til stuttleikar og eisini fyri at royna nakað nýtt. "Eg kom ikki út sum samkynd fyrr enn eg var 28 ár, so hetta var eisini ein roynd at fáa nakrar royndir, sum eg ikki hevði fingið sum tannáringur og heilt ung", sigur Lorri Lin. Tað er ikki nakað serliga romantiskt at sveipa á Tinder, men so skjótt sum vit høvdu hitt hvørja aðra, blómaði romantikkurin, tí vit gjørdust so forelskaðar, sigur Brimheim. Og løtan, tá vit møttust fyri fyrstu ferð í øllum regninum, var eisini romantisk. Hóast Brimheim hevði verið á Tinder í eina tíð, tá hon møtti Lorri, hevði hon ikki væntað at finna stóra kærleikan á Tinder, hóast hon er ein stórur romantikkari. Og fýra mánaðar seinri vóru tær unnustir og í dag eru tær giftar. Kærleiki í fjarstøðu í eini tvey ár Men Lorri mátti flyta aftur til USA í eini tvey ár til hon fekk endaligt uppihaldsloyvi í Danmark, og tað er hart, sigur Brimheim. Vit vistu av at tað fór at vera ein tíð, har ið vit ikki kundu vera saman, og tí investeraðu vit nógv í parlagið beinanvegin, tí vit vistu at tað var hetta, ið vit vildu. Spurd, hvørji góð ráð hon hevur til onnur, ið fara á Tinder, sigur Brimheim, at umráðandi er at hittast so skjótt sum gjørligt, soleiðis at greiða fæst á um hetta er tað rætta. Brimheim sigur at tað er umráðandi at raðfesta hjúnarbandið. Lorri er eisini managari hjá henni og tí er tað umráðandi at seta løtur av har, ið tað ikki snýr seg um arbeiðið, men um kærleikan og parlagið. Vit fara ofta út at eta og ganga eisini nógvar túrar saman, sigur Brimheim. Onki føroyskt orð fyri deyting Tað eru bæði fyrimunir og vansar við talgildum deytingtænastum sum Tinder, sigur Bjørt Lind, ið er útbúgvin sálarfrøðingur og sexologur. Tað góða er at tað gerst lættari at møta onkrum, og tað kann skunda undir hetta at finna ein partnara. Men samstundis er tað ein vansi at tú eisini kanst verða snýtt ella sáraður. Og um tú sveipar og sveipar og onki eydnast, kann hetta ávirka bæði sjálvsfatan og sjálvsálit skeiva vegin.  Men yvirhøvir haldi eg at tað at hava hendan online møguleikan er bara eitt eykating í tí at finna ein partnara. b83bcd71-47d9-4ee3-9565-ff9791cab4fb 810510 00:59:46 false Kringvarp Føroya Mon, 28 Oct 2024 17:38:00 GMT Í hesari sendingini tosa vit við Brimheim, sum av álvara er um at fáa fótin fastan í Danmark, samstundis sum kósin eisini er sett longur út í heim. Knút Háberg Eysturstein er útbúgvin tónleikafrøðingur og er harumframt ph/d lesandi í tónleiki á Setrinum. Í samrøðuni við Knút skifta vit orð um eitt nú hví hip hop mentanin og rapptónleikurin hava yvirhálað rokkin. Og so verður eisini farið gjøgnum hip hop og rappsøguna. Eisini verður nomið við hetta at tað í dag eru einstaklingarnir heldur enn orkestrini, ið gera vart við seg á hittlistunum. Hvørjar eru orsøkirnar og hvønn týdning fær tað fyri tónleikin? Í 1987 lótu Niclas & The Crew úr hondum kassettubandið, sum eitt nú telur sangin Fyrstu ferð. Hvat heldur Niclas Johannesen um at kassettubandið er komið á marknaðin aftur og hvussu er tónleikapallurin broyttur hesi árini, ið Niclas hevur verið virkin sum tónleikari og sangskrivari. Nomið verður eisini við føroyska tónleikapallin og hvørji rák mynda føroyskan tónleik í dag. Og vit tosa eisini við Ragnar Davidsen og Steen Róa Lorenzen úr Swangah, sum er tann fyrsti hip hop bólkurin í Føroyum. d152ab72-34a7-48d2-bd5e-6f39529ea70a 810510 00:51:19 false Kringvarp Føroya Sun, 20 Oct 2024 15:00:00 GMT Í fimm sendingum viðgera og umrøða vit nøkur tíðarrák, sum onkursvegna eyðkenna okkara samtíð. Og evnini eru rættuliga ymisk. Í hesari sendingini verður evnið aftur - skulu vit siga nýggjari rák og øðrvísi vinnur, tá talan er um føroyska útflutningsvinnu. Rúnar Reistrup var stjóri í fyritøkuni Depop, ið byrjaði sum ein lítil íverksetarafyritøka, og sum í 2021 varð seld fyri 10 milliardir krónur. Vit spyrja Rúnar um eitt nú hvussu tú mennir eina tílíka fyritøku.   Føroyska fyritøkan FarPay varð stovnað á vári 2014, og hevur eitt fjølbroytt úrval av talgildum tænastum til bæði feløg og fyritøkur. Vit skifta orð við ein av stovnarunum - Theodor Erling Johannesen, og spyrja millum annað hvat, ið fekk teir at taka hetta stigið.   Fyri sløkum tveimum vikum síðani almannakunngjørdu Granskingarráðið og Hagstova Føroya, at Føroyar eru millum tey ovastu londini í Europa, tá talan er um nýskapan. Vit støkka inn á gólvið í Granskingarráðnum, har ið vit hitta stjóran, Anniku Sølvará, og Kristinu Arge Simonsen, ið starvast í Granskingarráðnum og Hagstovu Føroya. b11cc40f-823a-4534-a28a-187fc66525e9 810510 00:51:52 false Kringvarp Føroya Tue, 15 Oct 2024 10:55:00 GMT Fríggjadagin 13. september varð GroAqua á Kambsdali - ein fyritøka, sum upprunaliga var stovnað í 1972 av Jóannesi Thomsen og seinri nevnd JT Electric, kosin Ársins virki. Í 2018 legði fyritøkan seg eftir bara at veita vørur og tænastur til alivinnuna - og ikki bara í Føroyum, men um allan heimin. Vit tosa við Suna Justinussen, ið er stjóri í GroAqua, um eitt nú hvussu fyritøkan mennir sínar vørur og tænastur, um hvat skal til, tá tú skalt inn á altjóða marknaðin, og hvørji starvsfólk, GroAqua hevur brúk fyri. Fyritøkan S. M. Jakobsen Ráðgevandi verkfrøðingur var stovnað í august 1969 av Sofusi M. Jakobsen, og virkaði í mong ár í Føroyum, men seinri árini hevur fyritøkan, sum í dag eitur SMJ, víðkað um virksemið, sum í dag fevnir um fleiri norðanlond, teirra millum Danmark, Ísland, Noreg og Grønland. Í samrøðuni við annan av stjórunum í SMJ, Pætur Jakobsen, tosa vit eitt nú um hvussu tú skalt bera teg at, tá tú vendur tær móti einum útlendskum marknaði og hvønn týdning hesin marknaður hevur fyri fyritøkuna.   Eisini tosa vit við Niels Winther, stjóra í Vinnuhúsinum, sum eitt nú letur okkum eitt heildarmynd av tí, sum fer fram innan nýggjar vinnur, ið samstundis bróta upp úr nýggjum. Eisini vísur Niels Winther á at íslendska fiskivinnan í dag bara stendur fyri umleið 20 prosentum av samlaða útflutninginum.   Sendingin kann hoyrast her! 9b5ca65d-b19f-4d62-a2b4-4346ee9addfa 810510